Terug op de bus te kruipen zou net iets teveel zijn na onze sportieve dag gisteren. We doen ons nog een dagje rust kado. Eerst gaan ontbijten bij de locals. Noedels uit een pakje, versierd met pijpajuin, sojascheuten en een knapperige pain-flute. We bootsen de locals na, maar zoveel spicy chili-saus durven we er niet op te doen en ook de ingewanden laten we voor wat ze zijn. Vanop de achtergrond observeren we het geheel. Er is een duidelijk verschil tussen de voorbij wandelende barangs en de locals. Sport- of trekschoenen versus oude petesletsen, zonnebril, fototoestel en goed gevulde rugzak voor barang, schaars gekleed versus polo, lange broek voor locals. Grappig om te zien.
We fietsen tot aan de workshop van 'les Senteurs d'Angkor' en worden netjes rondgeleid in het bedrijf waar ze zepen, crèmes, kaarsen, kruidenmengsels,... maken in originele verpakkingen. Er is een kruidentuin, en Pieter is in zijn nopjes. Ze vinden het opvallend dat wij net iets meer geïnteresseerd zijn en bij alles veel uitleg vragen. Er worden hier dan ook heerlijke curry's samengesteld, tropische combinaties van geuren, cremes op basis van palmolie, jojobaolie, mango-olie en lemongrassolie. De dames werken heel plichtsbewust door, de kwaliteit is goed, kortom, op het eerste gezicht een gezonde, goeddraaiende onderneming van een Fransman met smaak.
We voelen dat we vitaminen te kort hebben vanwege een twee maand rijstdieet en gaan voor een bezoek aan de apotheker. De ginseng-pillen krijgen een kans. We zijn loom vandaag, eten middageten op bed, rusten wat uit en gaan ons ticket boeken voor de busreis naar Cambodja's hoofdstad Phnom Pehn. Zoals altijd nog wat fruit inslaan op een lokaal marktje, waar ze ook van die heerlijke wafels verkopen. De Cambodjanen eten niet veel, maar wel de hele dag door, we zouden dit ook moeten proberen. We gaan nog wat shoppen in de Old Market, en eindigen in een lekker vegetarisch restaurantje waar we Rediscovering tofu eten met pompoen en green mango dressing.Voila!
We lieten ons niet verleiden om de sunrise mee te maken aan de tempels. Goede keuze, want de voorbije dagen is het telkens tot rond negen uur bewolkt. Dit weet je natuurlijk niet als je vliegt op Siem Reap, en de tuktuks zullen het je niet aan je neus hangen, special price... Er zit blijkbaar een systeem in het bezoeken van Angkor What: bij zonsopgang is er een enorme toevloed aan bezoekers, dan gaan de meeste tussen tien en elf uur terug naar hun guest-house, en komen pas na de middag terug om hun bezoek af te ronden met de zonsondergang.
We doen wat boodschappen en zijn op weg op onze fiets. We worden ingehaald door vele tuktuks, de één iets knapper versierd dan de ander. We betalen 20dollar p.p. voor het pretpark en besluiten tegen de stroom in van start te gaan. Angkor What is ontstaan in 802 toen Jayavarman zich universele god-koning kroonde, gevold door 39 andere koningen. Een periode gekenmerkt door de constructie van vele tempels en paleizen, complexe irrigatiesystemen en mooie omwalde steden.
Onze eerste bescheiden tempel is Kravan. Het zal een fotogeniek-dagje worden, de zon zit goed en de bomen werpen schaduw op de tempels. We gaan verder richting Banreay Kdel. De tempels zijn indrukwekkend, de tijd en energie dat hier ingekropen is... We zien hier en daar onthoofde buddha's, blijkt door vandalisme als reactie op de bekering van een koning van het buddhisme tot hindoeisme.
Ta Prohm is de jungle-book tempel, ongelooflijk hoe bomen de tempel overgroeien met hun wortels. Het begint vanaf hier drukker te worden. Veel toeristen betekent veel commercie. Je wordt bij momenten geen seconde gerust gelaten, tot vervelens toe vragen ze met zagerig stemmetje 'one dollar' voor armbandjes, tekeningen, beeldjes,... Alweer moeten we toegeven dat we hetzelfde zouden doen moesten we hier zijn opgegroeid. Zij scheren iedereen over dezelfde kam, als toeristen twintig dollar geven om wat tempels te zien, dan zijn ze stinkend rijk. Ook de lokale kindjes worden ingezet. Het wordt ons snel duidelijk dat zij nog niet de waarde van geld inzien en dat het voor hen meer een spelletje/tijdverdrijf is. We spelen hier dan ook op in en knikkeren, goochelen, zingen,... samen en ze vergeten heel even hun business. Ze tonen ons hun postkaartjes en zeggen trots welk beeld bij welke tempel hoort. Op die manier kiezen we welke tempels we nog willen zien. Tijdens het eten komen we van een wachtende tuktuk-driver te weten dat hij 80dollar per maand betaald om een tuktuk te huren, en dat hij nog altijd wacht op een genereuse barang die hem voor 700dollar een nieuwe tuktuk zou kopen. De deal is dat hij hen zolang ze willen zal rondrijden in Angkor What. Hmmmm...
We beklimmen de Takeo-tempel in volle zon en rusten wat uit op de top samen met buddha. Een lokale gids legt ons uit hoe in godsnaam al die stenen tot hier zijn gekomen. Het zijn stenen uit de bergen, vervoerd per boot en met olifanten ter plaatse gebracht. Dan worden ze gekapt en versierd. Mai mai mai!!! De vooravond zet zich in en we hebben nog heel wat op het programma. Van de Terrace of Elephants naar onze favoriet van de dag: Ban Long!!! Zalig!!! De zon zit meer dan goed, en de vierkoppige tempeltorens glimlachen met hun oogjes toe al eeuwen naar de ondergaande zon. Veruit onze favoriet!!
Het wordt nog spurten om Angkor What zelf te zien, zeker nadat we een verkeerde tempel aan het beklimmen waren, de sunset-tempel, bezet door een hele horde toeristen. Het is ons hier iets te druk en haastten ons verder. Angkor What zelf staat gedeeltelijk in de stellingen, maar het mooie licht van de ondergaande zon maakt alles goed. Samen met nog enkele gelijkgestemden weten we langs de bewakers binnen te glippen, helemaal alleen in Angkor What...We voelen ons heel even King of the World, tot een bewaker voor vijf dollar ons tot in de top van toren wil laten kruipen, koning zijn heeft zijn prijskaartje.
Het was een mooie, vermoeiende dag, met meer dan 40km fietsen in de benen, in een uitgestrekt koninkrijk. Een drie-dagenticket zou geen overbodige luxe zijn, maar dan om de beste momenten van de dag uit te kiezen. Jammer genoeg begint alles na een tijdje vergelijkbaar te worden, ondanks de schoonheid van dit hoopje opeengestapelde stenen ;)
My name is Mister Mouse, like in Mickey Mouse, zei ie zelf, en verkocht ons een busticket richting Siem Reap. Angkor What &co is Unesco werelderfgoed en daardoor tegelijkertijd een supertoeristische trekpleister, ze noemen zichzelf het achtste wereldwonder.
De bus er naar toe bleek heel erg krap en we hadden nog 6h te gaan. We smeren gedurende de hele rit ravintsara onder onze neus, want vele van onze medereizigers, inclusief de busdriver, hoesten alsof ze zware TBC hebben. De reis was lang, maar we probeerden ze op te vrolijken door ons te goed te doen aan lekker exotisch fruit. 2 soorten litchi, grappig gesneden ananas,...In ruil voor een litchi kreeg Josefien een gebakken sprinkhaan aangeboden, geen ontkomen aan. Met een goocheltruc wist ze hem weg te moffelen.
We hadden van een lief Frans koppeltje een gouden guesthouse-tip gekregen voor in Siem Reap en vroegen één van de vele tuktukdrivers bij aankomst om ons naar daar te voeren. Wat een luxe, een adres te kunnen opgeven! Green Town guesthouse bleek een goede keuze te zijn. We krijgen een ruime kamer met 3 bedden, airco en hot shower. Pure verwennerij!
Op de fiets, mét mandje, verkenden we 's namiddags de stad. Zo veel toeristen, nee geen travellers, maar witte kousen-vissershoed-hawaïhemd-fototoestel-op-de-buik toeristen!! De straten bulken van de fancy rooftop saltyswimmingpool-hotels en westerse restaurants. Pieter heeft zowaar een cultuurshock, als we een taartje en cappucino zitten te veroberen in de Blue Pumpkin bakery. De blueberry-almond crumble cake gaat er bij mij anders wel lekker in! Nee, de contradictie is inderdaad frappant. Grootsteden en toeristen trekken ook extreme armoede aan, dus er wordt gebedeld. Vaak door mensen die een of meerdere ledematen verloren zijn door een landmijn aka UXO. Daar zit je dan op je terrasje...Wat ook raar aanvoelt is dat het gros van de toeristen die naar hier komen eigenlijk een kopie van thuis willen, in een exotisch jasje. Velen maken de oversteek uit Thailand voor een dag of twee en hebben zogezegd Cambodja gezien. Ieder z'n goestje natuurlijk, maar het is wel bepalend voor de sfeer in deze stad. Van overal word je aangeklampt, iedereen zou zo graag iets verkopen. Het is een stad waar je eerste gevoel zegt, ok, we moeten hier zo snel mogelijk terug weg. Maar we staan ervoor open en willen het nog een kans geven, maar dan wel op onze manier. Met een fiets kan je gemakkelijk de tuktuk-drivers afwimpelen, we zoeken de one-dollar markt op om te eten en ontwijken de overvolle markten. Toeval of niet, we komen terug Hans, Bram, Gemma en Blome tegen. Zij hebben vandaag Angkor What bezocht, en raadden ons aan met de fiets te gaan. Ine-miene-mutte welk van de drie dubbelbedden we zullen nemen, wat lezen in de Stieg Larsson zijn verhalen en morgen temple day!!
We zijn vertrokken, voor acht uur op de bus. Vertrokken is een groot woord, want de bus moet nog volgeladen worden met rijstzakken, suikerriet, plastiek stoelen, steenkool, potten, en pannen. Er wordt ook om de haverklap gestopt om Cambod-Jan met de Pet te laten instappen, allemaal dicht op elkaar, gezellig! De eerste keren kijken we er niet van op als ze de radiator bijvullen met water, maar naargelang de rit vordert, stoppen ze om de vijf minuten om een emmer water over de radiator te gieten. Toch even gaan kijken, en ja hoor, het water druipt uit een groot gat. A provisoir stoppen ze het met een rubber, en we zijn weer weg. We zitten vooraan in de bus en kunnen zien tot hoever ze de temperatuur in het rood laten gaan. Een beetje later begeeft de accu het en moeten de drie hulpjes de bus telkens in gang duwen. Tijdens één van de stops, passeert de moto-bende uit België ons. Het is bakken buiten en ze hebben al heel wat kilometers afgelegd. We spreken af in Kampong Cham en ze vertellen ons hoe de bus wordt opgewacht door de vele moto-taxi's. Deze tellen hoeveel barangs er op de bus zitten en worden redelijk vijandig tegen elkaar. Gelukkig hebben we ons privé-chauffeurs die ons aan het Mekong-hotel afzetten. De Mekong is hier op zijn breedst en Kampong Cham heeft er een indrukwekkende boulevard naast gebouwd. We waren bijna mee op de wave van de moto-bende, maar besloten ons moto-avontuur te houden voor het zuiden van Cambodja. De 300km naar Siem Reap lijkt ons wat te ver, al waren we bijna verleid door die mooie 750cc... Als troostprijs gaan we de stad nog wat verkennen op de mobylette van Hans. We besluiten nog een dag langer te blijven. ' s Morgend wuiven we voor de tweede keer de motards uit. Nog tien kilometer gaan joggen, dit keer een mooi bamboo-brug overgestoken. Ieder jaar opnieuw wordt tijdens het 'dry season' een indrukwekkende brug gebouwd die er vanop zekere afstand als een lucifer-constructie uitziet. Na vijf kilometer even stretchen in een mooie tempel, en languit het plafond-schilderij bewonderen samen met de vele kleine vogeltjes. Een paar monniken spreken me aan en vragen of ik hen wil meenemen naar België. Ik zeg dat je er heel koud is en ze wat extra kledij zullen nodig hebben. We grappen en grollen nog wat, en plots moesten ze terug naar het gebed.
We gaan vandaag voor een lazy day, want hebben het de laatste dagen moeilijk om op tijd in ons bed te kruipen. 's Morgens wordt je hier onverbiddelijk wakker gemaakt vanaf dat de zon komt piepen. We leren wat nieuw fruit kennen op de markt, boeken een busticket en worden verrast door een gulle maecenas die ons op de helft van onze reis nog vierhonderd foto's kado doet, we zullen een tandje mogen bijsteken! Merci moeke!!!
Nog net op tijd de moto-bende kunnen uitwuiven. Zij vertrekken voor een helse rit terug over de dusty road tot in Stung Treng en dan verder richting Siem Reap. Wij blijven nog een dagje verkennen, onder het motto, een stad minimum twee dagen tijd geven je te overtuigen van zijn/haar charme. We gaan boeken wisselen bij 'the dutch couple' die vijf jaar geleden geimigreerd zijn na het lezen van ' Australië op blote voeten'. Wij leveren een kloeft van een boek in, en krijgen nog een dikkere boek terug. Travel light?? We vernemen van de Nederlandse vrouw dat het niet zo gemakkelijk is in het regenseizoen. Veel meer ziektes, de hele inboedel begint te schimmelen,... Ze vertelt ons ook hoe snel Ban Lung aan het groeien is en hoe mannen met groene en rode kartonnen dozen op hun hoofd op het drukke kruispunt aan de bevolking tonen hoe een rood licht werkt. Met een kartonnen auto wordt alles nog eens verduidelijkt.
We krijgen een stadskaart en besluiten de watervallen in de jungle te bezoeken. Acht kilometer met de fiets op stoffige baan, we kunnen wel een waterval-douche/massage gebruiken. Mooi hoor, zo'n metershoge waterval waar je achter kan lopen, hier en daar een boom die zijn wortels laat neerdalen langs het water. Voor het eerst deze reis halen we kolonisten van Catan boven, verjaardagskado gekregen van Josefien. We houden wel van wat gezonde competitie, zeker in een gezellig hutje dichtbij de waterval. De terugrit is een must voor al onze mountainbike-vrienden. We eten onder baan iets kleins en sommen de verschillen met Laos op. Wat ons het meest opvalt is hoe merendeel van de vrouwen in pyjama rond lopen, de Khmer mensen dragen typische geruite sjaaltjes. Mensen noemen ons hier barang ipv farang. Voor het eerst zien we vuilniskarren hun ronde doen en de Cambodjanen hebben in tegenstelling tot Laos hun eigen televisiezenders. Er zijn wel terug de vele Chinezen die hier business komen doen. Dezelfde Chinezen die de Khmer Rouge bevoorraadden met de landmijnen, en de Cambodjaanse regering steunden tijdens de burgeroorlog. Nu willen ze hun geld terug van een land in opbouw aan de hand van grondstoffen. Kortom, het zijn geen dommekloten, die Chinezen.
Goed geslapen op de beste matras tot nu toe. Vroeg wakker door de kindjes die door onze kamer moeten passeren. We delen voor het eerst deze reis een kamer, met Alicia, de Argentijnse. Terug 10km gaan lopen in een nog onbekende omgeving. De meeste mensen kijken je met verbaasde ogen aan, de honden verschieten en komen in groepjes achter gecrosst. Dank aan DJ Yoël met zijn setje "Shaken not Stoerd december 2001". Voor de echte kenners, check out het geluidje na: the eagle has landed (40'30"), yeah!!! Meer van dit, DJ...
We hebben samen ontbijt met de groep van gisteren, Gemma uit Australië, Blome uit Zuid-Afrika, Brise uit Parijs, Alicia uit Argentinië, Hans en Vincent uit België. Zij zijn 650km afgezakt uit Phnom Pehn op twee dirtbikes 250cc en een mobylette ala snorry-kha, respect, moet zowat op en af Parijs zijn op Cambodiaanse wegen.
We kruipen met acht op de drie brommers en gaan richting de markt. Wat rondslenteren is altijd leuk, Cambodia verschilt naar eetgewoontes met Laos. Er zijn veel meer eetkraampjes, ook die met gebakken slang, kikkers, kevers,... Er rijden mobylettes rond met ingebouwde BBQ die van huis tot huis rijden met hun worsten. Madammen gewapend met bamboostok op de rug en aan weerszijde zware rieten manden met eetgerief schuimen de marktkramers af. Het openbaar vervoer zijn hier hoofdzakelijk brommers die je voor een prikje naar ergens rondrijden. Ik probeer de zoveelste chauffeur af te wimpelen, maar deze blijft volharden, tot ik een duidelijke: "Pieter. mister Pieter" hoor. Daar staan ze terug, de voltallige familie Cambodianen van op de bus, duidelijk na een zware nacht feesten. We worden uitgenodigd mee te gaan naar het volcano lake Boueng Yaek Lom. De vulkaan heeft er voor gezorgd dat 80% van de Ratanakiri provincie rood ziet van vulkanische grond, en stof, vraag maar aan Hans en Vincent!
We springen achterin de pick-up en zien dat ze goed voorbereid zijn met een krat pinten, ijsblokken en wat rendiervlees om de 'spirits of the lake' tevreden te stellen. Volgens ons is dit bijkomstig en hebben ze zelf wel zin in nog een pintje. We drinken mee in de zon aan een zalig k(r)ater-meer, de Belgen en co vergezellen ons. Leuk dit alles, en gaan wat bommen doen voor Nico in het warme water. Uit respect en vooral voor de mannelijke ogen zoeken we met de meisjes een meer afgelegen plekje. Voelt toch wel redelijk vakantiesfeer aan!!! Op de terugrit nog een Cambodiaanse wafel naar binnen, van pintjes krijg je honger...we kruipen terug voltallig op de moto's en de bewakers zagen dat het goed was. Moegestreden nog naar de zonsondergang gekeken vanop ons terras. We eten in de Gecko House en krijgen te zien hoe een Cambodiaanse verjaardag wordt gevierd. Er wordt gezongen in het Engels en dan wordt de hele tafel volgespoten met confetti en schuim, een klein beetje maar in de glazen en verjaardagscake. Het wordt ons een beetje te veel in de Gecko house, vergezellen nog even de Belgen en spelen om af te ronden Shithead met twee kaartendecks. These are Holy Days...
Om 7u30 komt een longtail-boat ons oppikken om terug voet te zetten op het vaste land. We boekten via Mister Pan onze doortocht naar Cambodia, dezelfde Mister Pan die ons nog een heftige dag zou bezorgen. Het begint allemaal goed met een mooie tocht op de Mekong. Zoals we bij ons de auto nemen om op boodschap te gaan, zie je hier de dames over het water schuren met hun longtail-boat richting de markt.
Onze oorspronkelijke bus die uit Pakse komt heeft blijkbaar een ongeluk gehad en we moeten twee uur wachten op de volgende. We verlengen ons ticket nog op het laatste nippertje tot Ban Lung, het oosten van Cambodia, terug de jungle in. We kunnen geld lenen van een paar Zwitsers om onze visa te betalen, want we kwamen maar geen ATM tegen. Aan de grens worden de visa's in orde gebracht en hebben we wat tijd om petanque te spelen. Onder het oog van de locals wordt het een spannende wedstrijd België-Zwitserland. Aan de Cambodiaanse grenspost blijken er problemen met de papieren van Mr.Pans bus, en worden we verzocht drie uur te wachten, opnieuw op een volgende bus. Allemaal goed en wel, maar wij moeten de bus binnen het uur halen in Stung Treng, richting Ban Lung. Gebackup-ed door een felle Argentijnse houden we op eigen houtje één van de weinige auto's tegen en regelen een rit tot Stung Treng, airco inbegrepen. We komen net op tijd aan, en beseffen maar half dat we in Cambodia zijn, jipla!!! Josefien weet nog wat fruit en noodles te scoren voor op de bus, nog eens drie uur verder. Nog maar net opgestapt komen we in een gezappig bierdrinkende familie-clubje terecht. We stellen ons aan elkaar voor en krijgen te horen dat ze holidays gaan vieren met familie. Liberation holiday van de Khmer Rouge op 7 januari. We komen in de vooravond toe op onze bestemming, recht in een bende kakkelende kippen, guesthouse hier, guesthouse daar, free wifi, hot shower, big bed, specially for you, sir! We pikken er één uit en worden per mobylette naar een plaats vol valse beloftes gebracht. Dit kan niet, vochtige muren, afgeleefde kamer, koud water, en maar voor 5$... We gaan terug ons eigen bonen moeten doppen!! Tree Top guesthouse it is, naar een donkerbruin vermoeden van Josefien. We komen aan in een guesthouse volledig in tropisch hout, afgewerkt tot in de puntjes. We zijn moe na een lange dag en krijgen te horen dat het volzet is, hier moet je dagen om voorhand reserveren, bummer!! We laten nog wat guesthouses opbellen door Mister Ti, de Chinese eigenaar, maar alles volzet. We treuzelen nog wat rond in het restaurant en stoten op een groepje Belgen. Josefien zat vanaf het eerste middelbaar met Hans in de klas, dus eigenlijk mogen we ze wel oude bekende noemen. Het kan hier gezellig worden, zeker als Mister Ti ons voorstelt in zijn voorkamer te slapen. Lees: ruime stockage kamer met privéterras om u tegen te zeggen, we zouden nog op mooie zonsondergangen getrakteerd worden vanuit onze luie ligstoel. Alles is Chinese makelij, grotesk, duur en soms absurd grappig.
Het wordt een gezellige avond, met onze eerste Angkor biertjes, na lange tijd terug tofu op het menu, en verhaaltjes over gemeenschappelijke vrienden in België. Thank you Mister Ti!!
