Om 7h30 worden we met een bootje opgepikt in het dorp. Nu we met vier duikers zijn, krijgen we de privilége van een gratis rit op en af naar het duikcentrum. Gedaan met moto's zoeken en trektochten over glibberige baantjes.
Voor vertrek maakten we een lekker ontbijtje met french toast en ruimden nog snel wat op. Het is zondag, dus we werden terug wakker gemaakt om 6 am sharp door de grote speakers die oproepen tot gebed.
Het wordt onze laatste duik uit een reeks van tien. Het is bewolkt met wat lichte druppels, dus gepakt met onze regenjas gaan we als vier kerstbomen richting de boot. Net voor we het water inrollen, komt het zonnetje piepen. De duikspot is gevonden door een Japanse dame, Fukui ,en dit blijkt een topspot te zijn! Deze keer duiken we niet langs een reefwall, maar zweven we over enorme koraalvelden, alles netjes op zijn plaats, heel sereen en rustig. We worden beloond om zo vroeg op te staan, alle andere duikers liggen nog in dromenland. Victor, onze diveguide begeleidt ons naar wat deze divespot bekend maakte, de 3 giant clambs. Beeld een dubbele schelp in waar gemakkelijk een peuter kan ingesloten worden, een roze organische zachte spier bestuurt het geheel. Het reageert op aanraking, waarbij het in etappes sluit, dit duurt een goede tien seconden. Pieter gebaart dat het eruit ziet als een 'giant pussy' tot groot jolijt van de divemasters. Ze doen er nog een schepje bovenop door over gigantische seacucumbers te fantaseren, little boys!
We nemen onze tijd om het te bestuderen, aan te raken, elkaar te doen schrikken, mooi mooi, want er liggen er drie netjes naast elkaar. Ze waren met vijf, maar door uitwerpelsen van getoxiceerde vissen zijn er twee gestorven. Wie weet hoelang ze er al bijliggen.
Victor heeft ondertussen een grote schelp, in de vorm van een 'rijstveldhoedje' op z'n hoofd gezet en we lachen ons te pletter, misschien toch een kleine 'narcosis' op 25 meter?
We zien een black-tip-shark voorbijschieten en wat verder ligt een kleine white-tip een tukkie te doen onder een koraal. Baby-haaien komen pas in het donker te voorschijn, waarschijnlijk door de vele grote loerende vijanden.
Verder zien we nog enorme scholen sergeant-fish in het gebroken zonlicht en we genieten met volle teugen van onze laatste duik. Ons niveau is heel wat verbeterd, hebben vat op onze ademhaling en zweven op ons gemak in deze reuze aquarium. We knipogen vaak naar elkaar en wijzen wat vreemde creatures aan, een perfect buddyteam, zowel onder als boven water.
Deze duik komt hoog in onze top 10, tot nu toe deden we 20 duiken. Het geeft je een voldaan en vermoeid gevoel, de trommelvliezen krijgen het hard te verduren en af en toe hebben we wat last van evenwichtsstoornissen.
De laatste weken is het geen evidentie om internet te vinden en we posten de laatste verhaaltjes op de trap van het Bunaken resort, net in het bereik van de wifi.
Panorama is tijdens ons verblijf al overvol en volledig leeg geweest. Iedereen is er om te duiken of te snorkelen en we ontmoetten hier al veel interessante mensen.
Net voor het middagmaal spelen we de reiseditie van Carcasonne met Steve, de lieve Alaskaan en John,de strange Welch-guy. De lunch komt net op tijd en de sfeer aan tafel is gezellig.
Er wordt nog een spelletje shithead gespeeld, Pieter wil af van zijn status en heeft die graag door aan de Nico. Om 14h30 nemen we de boot richting the village. Een zondagnamiddag is het perfecte alibi voor een lazy afternoon. Nico en Jelle willen wat rust en doen morgen verder met hun lessen, wij bereiden ons stilletjes voor om ons huisje achter te laten en de rest van Sulawesi te verkennen. Het heeft ons enorm deugd gedaan om terug wat tijd te nemen. We krijgen nog bezoek van Silas, met zijn eeuwige glimlach en krijgen nog de mooiste schelp kado van Bunaken-island. We zijn klaar voor vertrek en staan open voor wat ons avontuur ons nog zal brengen.
Sven, de duikinstructor, had ons al gewaarschuwd voor de ravage die plaatsvond aan de andere kant van het eiland. Voor een pak sigaretten raken we met een bootje aan het dive-resort. Inderdaad, zelfs met de zon die schijnt/brandt kan je niet naast de schade van de storm kijken. Er liggen zware boomstammen op het strand, nog meer plastiek en vuiligheid tegen de rotsen aangebotst, wie zal dit opkuisen? We proberen wat te snorkelen, maar het zand zal nog een paar dagen nodig hebben om terug te gaan liggen. Nico en Jelle kwamen gewoon eens informeren, en beginnen voor ze het goed beseffen in de namiddag al aan hun duikcursus. Wij kunnen ons vanwege het mooie weer niet inhouden en gaan duiken richting Likuan 2, een reusachtige muur vol koralen en aquatic life. Na de middag sprongen we nog mee op de boot om te gaan snorkelen. Steve, een Alaskaan, met zo'n driehonderd duiken op zijn palmares, leert ons wat onderwaterfotografie. Hij kan verbazingwekkend goed free-diving en gaat tot diep aan het rif om op zijn gemakje foto's te nemen. We zien plots moeder en baby turtle voorbijzwemmen, maar ze willen liever niet op de foto. Onze duiker-vrienden hebben een zware duiksessie van vier uur achter de rug, en zien er wat geradbraakt uit. Gewapend met duikboeken en een matras op het dak van de boot gaan we terug naar het dorp.
We horen van het lokale trouwfeest vanavond en trekken ons beste kleren aan om eens te gaan loeren. Het centrale voetpad is omgebouwd tot tijdelijke feestzaal, versierd met palmboombladeren en zand vanop het strand. We treffen een gezapige bende aan, voortgedreven door muziek. Zowel synthysiser als akoestische bamboefluiten drijven de mensen op de dansvloer waar de vrouwen diep in het zand zakken met hun hakken. De mannen vragen de vrouwen, of soms andere mannen ten dans, sommige dames besluiten samen een dansje te doen, het doet er allemaal niet veel toe. Nog voor de muziek stopt, wordt de danspartner terug naar zijn/haar plaats gebracht, en wordt het volgende liedje aangekondigd. Iedereen mag die avond een liedje inzingen, naargelang de populariteit, komt er meer volk op de dansvloer. Dit allemaal onder het oog van de pasgehuwden, die onder felle spots zitten te zweten, zij in haar barbie-roze slagroomtaart en hij in een roze satijnen hemd. Ze krijgen kado's aangeboden, zowel van christenen als gesluierde moslima, en staan telkens recht om op de foto te staan, het was duidelijk al een lange dag. De lokale jeugd vindt het maar een saaie bedoening en verlangen
al tot middernacht wanneer de strakke officiële kleren worden gewisseld voor casual clothes en de boxen beginnen te knallen. We genieten met volle teugen en zien meerdere nieuwe koppels ontstaan in dit kleine dorp waar hun toekomst al in de sterren staat geschreven. Het is morgen weer vroeg dag en we verlaten vroegtijdig het feest...
Vroeg uit de veren om de public ferry te nemen naar Manado. Gisteren zag er veelbelovend uit, veel wind, maar eindelijk gedaan met de constante regen. Vanwege de hoge golven wordt er niet uitgevaren, dus ook niet gedoken. We genieten van de zon, en onze zorgen, voor zover die er nog zijn, worden wegblazen op een bankje met zicht op de onstuimige zee.
Omdat de boten sedert twee dagen niet meer uitvaren, wordt het proviand op Bunaken schaarser. Zelf bij de moslims is er amper nog tofu te vinden, en geraak je niet weg in het winkeltje voor iedereen een portretfoto heeft gemaakt, blondies are exotic over here...
De meeste schippers houden het vandaag nog voor bekeken, hoewel de zee er verbazingwekkend kalm uitziet, ze laten er graag een dag tussen. Er vaart een boot uit naar Tiwoho, en vandaar een uur rijden met een microlet naar Manado. Het is bakken aan boord, maar na vijf dagen regen kan het niet warm genoeg zijn. De flora hoor je niet klagen, alles ruikt lentefris... We arriveren aan een klein haventje waar de kinderen tegen de golven duiken en met de nieuwe Bunaken-vriendinnen regelen we een auto naar Manado, public it is...
Het is stilletjes in Manado, gisteren was het Chinese New Year, year of the rabbit, year 2528. De banken en winkels zijn gesloten, dus een slechte dag uitgekozen voor missions in 't stad. Maar wie loopt er daar door de straten van Manado, twee bleekscheten die duidelijk een lange reis achter de rug hebben! Nico en Jelle vervoegen ons in Sulawesi, en hebben besloten ook hun Padi open water te doen op één van de mooiste duikplaastsen ter wereld. De zon schijnt, boodschappen zijn gedaan, we kunnen terug naar Bunaken... Met een speedboot raken we na een helse rit en een natte broek aan de overkant, de schippers hebben gelijk,na storm best nog een dag tussenlaten. We doen nog een tropische dip in het water, geven een rondleiding in onze tijdelijke stek en halen wat verhaaltjes van drie maand ver. Een spelletje Shithead eindigt de dag, Pieter is the Shithead for this day!
We hebben het nu wel gehad met de regen... Al drie dagen non-stop wind en zware regenbuien. We voelen ons bijna verplicht om met boek van de hangmat naar de zetel naar het bed en terug te verhuizen. Gelukkig hebben we een gezellig huisje met de nodige luxe om ons wat bezig te houden. We zetten onze hoop op de volgende dag maar van 's morgensvroeg zijn daar terug die knetterende regendruppels op ons platendak. Nog nooit hebben we zoveel regen zien vallen! De wandelpaadjes zijn rivieren geworden en hier en daar zie je slippers of kleren meegesleurd worden. Enkel de eenden met hun zwemvliezen voelen zich in hun nopjes.
Josefien gaat inkopen doen in het verre Manado, ik waag toch een gokje om te duiken, maar met zonlicht op de koralen en mijn vertrouwe divebuddy was alles net iets mooier. De zichtbaarheid is beperkt door de golven die het zand doen opwaaien. Toch leuk om te weten dat het leven voor de vissen gewoon doorgaat zelf bij slecht weer. Ze houden zich wat verborgen in de vele spleten van het rif, vechten wijselijk niet tegen de stroming. Respect voor de boatsman die ons opvist als we na een uur terug boven water komen. In weer en wind wacht hij ons op en navigeert naar de duikers die boven komen drijven met een opgeblazen zwemvest. Na een duik drinken we steevast liters water om de droge cylinderlucht weg te krijgen.
We blijven hier nog een tijdje op Bunaken, de frigo zit terug vol en we wachten op beter weer en Nico en Jelle die overkomen uit het koude België . Door de foto's van bij onze aankomst houden we ons sterk en weten we hoe prachtig het hier kan zijn.
Door het plotse trage levensritme en de afwezigheid van de zon lijkt het alsof de spelen een gezelschapspelletje, leren wat nieuwe kaartspelletjes van de groep Canadezen,...
De volgende dag begint veelbelovend, de zon zit uit en we fixen twee chauffeurs bij Silas, ze zetten ons af aan het volgende dorp en door de aanhoudende regen van voorbije dagen steken we via het strand over naar Panorama. De onverharde wegen liggen er te modderig bij om bij te kunnen met de scooter. Op het strand treffen we zover we kunnen kijken een massa plastiek, gestrande boomstronken, een berg vuiligheid, ... Het plastiek krijgen ze hier van Manado. De mensen op het vasteland smijten al hun afval in het water en het hoogtij tovert het op magische wijze allemaal weg, en een paar dagen later sijpelt het langzaam binnen op het strand. Een paar resorts doen de moeite om het op te kuisen, andere wachten op het volgend hoogtij die alles weer voor eventjes meesleurt.
We gaan terug naar de duikspot Sachiko's waar we tot drieëndertig meter gaan. Onze duikgids tikt om de vijf seconden op zijn tank om onze aandacht te trekken voor de enorme hoeveelheid aan fauna en flora. Er zijn metersgrote barracuda's, enorme napoleonfish, we zien terug een white-tip shark op zijn gemakje passeren. Deze laatste hebben duidelijk de untouchable look over zich hangen.
Toen we de duik eindigen, zagen we de druppelsal kletteren op het wateroppervlak , een wereld van verschil boven- en onderwater. De golven zijn zo'n twee-drie meters en we doen ons best niet meegesleurd te worden. Terug op de boot worden we getrakteerd op een stormweertje, de boot en de bemanning wordt wild weg en weer gesleurd, er zijn er die vol adrenaline zitten, er zijn er met een klein hartje. Wij houden de kapitein nauwlettend in het oog en proberen aan zijn reactie te zien hoeveel hoger de boot nog over de golven kan gesmeten worden, vooral de zijdelingse golven zijn tricky...
Het zou nog een dag blijven doorstormen, de bungalows op Panorama lopen vol water, en we zijn op ons eigen aangewezen om terug in het dorp te geraken. Het wordt een lange weg, op blote voeten door de modder, met zijn tweeën in Indiane pas, met dezelfde regenjas aan. We regelen ons een motoritje, dubbel tarief vanwege de regen. Thuis maken we onszelf tofu-easy, een beignet variant, gevuld met groenten.
Morgen terug naar Manado, moneybusiness en Belgian-pick-up.
Ons huis is in feite een opslagplaats en er komt veel volk over de vloer; mama Yulin komt wat potten halen, Christine komt op bezoek, Sylvie komt eens polsen of alles in orde is. Dit allemaal terwijl Pieter in een à provisoir onderbroek/shortje van Josefien een monster handwas doet.
Vandaag gaan we shoppen op het vasteland, in feite ook een eiland. We nemen de boot met Bedjo en zien in de verte enkele dolfijnen springen, voor Bedjo en de bemanning de normaalste zaak van de wereld. Papa Nelson vaart soms uit op zoek naar walvis en vertelt steeds graag over die keer dat hij mama, papa en baby tegenkwam, de baby was naar zijn bescheiden mening 6 meter groot, we vragen ons af welke afmetingen de volwassenen dan hebben... Terug in Manado gaan we inkopen doen in de lokale markt, het regent en alles ligt er wat vuil bij.. Het is nog wat aftasten wat hier allemaal te krijgen valt en hebben binnen de kortste keren een vriendelijke engels sprekend vrouwtje aan onze zij. Samen kunnen we een groot deel van ons lijstje afwerken. Iedereen vindt het leuk buitenlanders over de vloer te hebben en we worden van alle kanten aangesproken. Een volle back-pack later gaan we terug naar het heerlijk tempé-tofu restaurantje, huren we een gsm en eindigen onze shopping in de Jumbo-market, western style. Het is hier een drukte van jewelste en de meesten komen hier enkel voor een babbel tussen de rekken. We haastten ons wat om de boot terug te halen met Bedjo, maar trouble D is nog nergens te bespeuren. Bedjo is nergens en overal en het is zijn job mensen te sprokkelen en naar Panorama te loodsen. Hij hangt enorm veel aan de telefoon en lijkt iedereen te kennen. We zitten al meerdere keren op hem te wachten en beseffen dat we in de toekomst ons eigen boontjes zullen moeten doppen. Het is niet kwaad bedoeld, maar hij neemt nogal veel hooi op zijn vork. Terwijl we wachten gaan we om de beurt internet regelen, op Bunaken-island is er enkel electriciteit tussen 6pm en 6am, dus beter hier op het vasteland. Alles kan in Indonesië en we zitten plots achter de balie van een boekingskantoor met vier Indonesiërs die zonder gène meekijken op het scherm. Telkens we Manado of Bunaken schrijven, wordt er flink geknikt.
We blijken op de terugweg met de Nederlander Frank, dé grote baas van meerdere resorts, op de boot te zitten. Je zou het hem alleszins niet aangeven. The boss wordt eerst afgezet aan pronkstuk van een resort en wij gaan nog voor een bootritje richting het dorp. In het donker varen we door de lagunes en worden getrakteerd op een zee van lichtgevend plankton en hier en daar een lichtgevende oktopus, het ritje kon niet lang genoeg duren!!
Jaja! Vandaag staat na enkele maanden terug duiken op het menu!! De zee lonkt en Pulau Bunaken heeft het wereldwijde duik-mekka-status met zijn meer dan 300 soorten koralen en 3000 verschillende soorten vis. Sommige resorts hier permitteren het zichzelf niet-duikers te weigeren. We hebben een mooie, zonnige dag te pakken en gaan een uurtje te vroeg ons materiaal passen. We hadden afgesproken eerst nog eens te snorkelen, en zogezegd zo gedaan, daar zijn ze weer, de vele nemo's, chromis, en ... onze eerste brown-banded bamboo-shark. Toch wat onwennig gevoel, de haai van zo'n halve meter kwam gevaarlijk dicht koekeloeren en maakte ons duidelijk dat hij het niet zo voor indringers heeft.
Op een blad krijgen we de duikspots van het eiland te zien, en we beginnen met turtle city. Een boot brengt ons ter plaatse en we rollen voor het eerst vanop een boot het water in. In het begin is het wat chaotisch door het groot aantal duikers, maar enkele minuten later is het terug puur genieten. In feite is het duiken een overdondering, alles rondom beweegt, schijnt, ademt,... Je kan moeilijk langer dan 2 seconden naar iets kijken, zonder afgeleid te worden door de volgende fluo-vis, met raar mondje en grappige gelaatsuitdrukking. Liefst zouden we non-stop impressies willen delen en lossen dit op door als hecht buddy-team in elkaars hand te knijpen als we iets wonderbaarlijks zien. Dit gebeurt hier op Bunaken aan razendsnel tempo. Snel zagen we onze eerste green turtle rusten, op zijn gemakje, met enkele vissen op zijn rug, prachtig!! We moeten ons wat haasten, want de divemaster heeft er nog twee gezien, mama en het kleintje, samen door het blauw aan het zwemmen. We zien nog een grappige Leaf-lionfish, alleen zichtbaar voor een getraind oog, een happende morray en een verborgen stingray. Als toetje zien we nog een green turtle naar het oppervlak zwemmen, heel mooi in het tegenlicht. Voila, onze eerste duik op Bunaken zit erop en voldaan noteren we alles netjes in ons dive-logbook. We zijn meer dan tevreden over het duikcentrum, goed georganiseerd, leuke staff en professioneel materiaal. Voor onze namiddag-duik komen we toe, en alles staat al netjes klaar op de boot, we zijn de enige duikers en de zon, die net op tijd komt piepen schijnt pal op het reef. Deze duik gaat door in Likuan 2, gekend voor zijn Pygmy seahorse, enkel te vinden op Bunaken. Onze gids Viktor is bezeten door kleine diertjes, en gaat heel minuscieus te werk met zijn stokjes om ons de spidercrab, anemoon shrimp, en de mini pygmys te tonen. Mooi zo'n zeepaardjes, minimini, te bekijken met een onderwatervergrootglas. Viktor zit zo dicht op het rif te loeren dat hij de 2 meter grote white-tip shark onder zich niet zag passeren. Josefiens ogen waren plots drie keer zo groot en het viel op dat ze niet achteraan wou zwemmen,maar mooi tussenin.
De tweede haai had hij wel gezien, en wij volgden die heel aandachtig en keken af en toe nog eens achterom. Alles is hier enorm uitvergroot in vergelijking met de rode zee, de koralen zijn vier keer zo groot, hele grote vissen, maimai! Als echte studenten zoeken we achteraf de vissen op in een determinatieboek, kwestie dat we weten waarover we spreken. We varen met onze back-pack in een bootje terug naar het dorp, en kunnen onze nieuwe stek beginnen inrichten, wat koken en de dag eindigen met een bootleg dvd. We zijn omringd door de gekko's die tuk zijn op de muggen, horen het christian koor repeteren op de achtergrond en gaan slapen op een doorleefde mousse-matras. Het huis is voor twee weken van ons!
Het bruisende havenleven van Manado maakt ons vroeg in de morgen wakker. We hebben een mooi zicht op de vele boten en de bezigheden in de haven. Mensen versleuren grote pakken, boten worden in en uit geladen. We bekijken het schouwspel en zagen dat het goed was, in tegenstelling tot Makassar is het hier schitterend weer, met enkel wolken rond de hoogste vulkaantoppen, prachtig!!
Onze kamer is inclusief breakfast en laten dit niet aan onze neus voorbijgaan, ze weten trouwens nog niet dat we geen roste frank meer op zak hebben. Het ontbijt blijkt sponsbroodtoast met chemische mango-confituur, we missen nu al de knaperige baguette van in Cambodja. Josefien voelt haar niet zo goed en besluit nog een beetje te slapen. Pieter gaat op informatietocht, met de zon erbij gaat alles net iets vlotter, tovert glimlachen op de gezichten en stemt het humeur goed. Het valt op dat er terug geen enkele toerist rondloopt en iedereen heel nieuwsgierig is, hello mister... Allerbelangrijkste missie is toch wel geld op zak krijgen, en er volgt een kleine hartstilstand aan de automaat die terug aangeeft dat er iets verkeerd is met de beveiliging van de kaart, damn. Een security-kerel erbij gehaald en hij loodst me naar het goede loket. De vrouw laat op zich wachten, en de meest uiteenlopende scenario's gaan door mijn hoofd. Ze komt terug met de kaart en zegt dat alles in orde is, we hebben terug 5.000.000 rupiahs op zak.
Next stop, Sultan tours, hier heeft Molan een eigen travelling agency, een bron aan informatie. Plan is om wat dagen te kunnen vullen rond Manado, tot Nico en Jelle ons vergezellen. Er is hier genoeg te doen, we kunnen duiken op Bunaken National Park, Tarsius-nachtdiertjes en Makaka-apen bewonderen in Tomoho-national park, lekker chillen op de Togian Islands, Rantepao voor de bizarre begrafenis-rituelen, Poso-lake met de mooiste watervallen van Sulawesi,... Hmmm, zalige vooruitzichten.
Bij terugkomst is Josefien in een wat mindere stemming. De security check werd door de Cambodjanen wel heel grondig gedaan en ze stolen 2 paar oorbellen. Ja, die nieuwe-mooie-gekregen-voor-mn-verjaardag-van-pieter-oorbellen. Ook de wegwerp-onderwatercamera dachten ze een slag mee te slaan. De euro's en egyptische pond lieten ze vreemd genoeg zitten, kwestie van het niet teveel te laten opvallen. Het jammere van de zaak is dat we het nu niet meer kunnen aangeven, omdat we al uit het land zijn, dus in feite was het 'perfect crime', bastardos!!
Nog een bezoek aan de Jumbo-market voor we vertrekken naar het afgelegen eiland. De supermarket is opvallend westers, voor wat we al gezien hebben op Sulawesi, is alles redelijk geevolueerd. Het straatbeeld vult zich met blauwe, opgezette taxi's, elk met een eigen sound-system. We eten in een klein restaurantje, waar we gerechtjes kunnen samenstellen. Ons oog valt direct op de tofu en tempé, gecombineerd met groentjes. Na enig onderzoekswerk komen we te weten dat de tempe/tofu overgekomen is uit Bali, samen met uitwijkelingen na vulkaanuitbarstingen, nice job!
We nemen de public ferry naar bunaken, terug tussen de locals...we like! Alle levensmiddelen worden in grote getallen opgeladen. De eilandbewoners moeten telkens 45min op de boot enkele rit om naar de markt te gaan op het vasteland. Op de boot heerst een vrolijk sfeertje en we zien Odi, de nekmatkapitein afdruipen nadat hij ons zag opstappen, achteraf komen we te weten dat hij helemaal geen eigen boot heeft en nog veel minder eigenaar is van een resort op Bunaken, onze intuitie heeft ook deze keer niet gefaald. Op de boot spreken de mensen die engels kunnen ons direct aan, terwijl de rest geamuseerd meekijkt. Na een tijdje gaan we uitwaaien op het dek en ontmoeten Bedjo. Hij doet ons een beetje denken aan mister D. aka trouble D., zelfde soort energie, zelfde gestalte en manier van doen! Pieter geraakt met hem aan de praat over waar we zouden verblijven. Hij blijkt, toevallig of niet, zoon te zijn van een familie die 3 hotels uitbaat. We leggen hem uit dat we de prijzen nogal aan de hoge kant vinden, zeker na 3 maanden reizen en de dure duikhobby. Alle resorts op Bunaken kiezen voor dezelfde formule, prijzen zijn per persoon, inclusief 3 maaltijden per dag. Hmm, dan moeten we eten wat ons wordt voorgeschoteld en daar zijn we toch niet zo tuk op. Na wat omwegen stelt Bedjo ons voor om in zn huis te verblijven, three bedrooms, fridge and cooking plae, but no running shower, straight in the village, you can check! We willen het gokje wel wagen, maar ook de optie openhouden om in zijn resort Panoramo te verblijven. We arriveren in een supercosy dorpje, waar moslims en christenen harmonisch samenwonen. Het is hier heel er mooi en verzorgd, volledig andere stijl dan in Cambodja. De mensen maken werk van hun voortuintjes en versiering aan de huizen. Er hangt een zeer gemütlige sfeer. Gearriveerd bij het huis zijn Bedjo's 3 zussen daar en nog een nest nichtjes. De oudste is getrouwd met een Duitser en hij is de eigenaar/diveinstructor van het duikcenter. De andere zus is getrouwd met een Italiaan en ook zij runnen op Bunaken een hotel+duikcenter. De jongste zus,Lucy is nog steeds single en Pieter begint al te dromen van een bestaan als diveinstructor in Sulawesi!
Het huis is ingericht op zijn Indonesisch, met roos-gele gordijnen, en ligt er wat onverzorgd bij. De zussen vliegen er direct in en het idee een eigen stulpje te hebben lijkt ons wel wat! Om zeker te zijn gaan we toch ook een kijkje nemen in Panorama, uitgebaat door Bedjo's ouders, mama Yulin en papa Nelson, inderdaad, wat een zicht over de zee en eilanden in de verte. Al snel krijgen we de eerste tropische regenbui getrakteerd tijdens onze romantische strandwandeling op zoek naar de schitterende schelpen. De regen blijft aanhouden en we geraken die avond duidelijk niet meer naar het dorp, op 25min met de brommer van Panorama, langs smalle, modderige wegen.
Er staat een lange tafel waar alle gasten samen de maaltijden nuttigen. We schuiven met plezier aan en eten verse vis, met beignets en rijst, papaya en ananas als dessert. Het is een rustige maar aangename mengelmoes van mensen, voornamelijk Duitsers. Het duurt niet lang voor ons bedje lonkt, maar we hebben nog geen. Bedjo biedt ons een bungalow aan met zicht op oneindig, tot we morgen naar ons huisje kunnen verhuizen. We blijken 2 huisdieren te hebben. Een mega-spin, de grootte van een soepkommetje. En toen we het licht uitdoen zien we de kamer oplichten door een vuurvlieg die eventjes de kamer komt doorvliegen. We voelen dat het goed is en vallen als een blok en roosje in slaap.
We gaan voor het laatste hoofdstuk van onze reis, maar het woord 'laatste' willen we nog graag even uitstellen... Om kwart voor zes gaat de wekker af, en onze tuk-tuk driver wacht ons al op. Het is 14 km naar het vliegveld en nemen onderbaan afscheid van wat ons al zo normaal lijkt. Er zijn de grote groep joggende, dansende mensen net voor hun werk, volwassenen die elkaars luizen verwijderen, de ophaling van PMD en karton door dames met een grappige toeter, de chauffeurs die hun auto ontstoffen met haneveren...
We vliegen weg van het vasteland, na een fikse fee te betalen om het land te mogen verlaten, nog nooit eerder van gehoord.
Kuala Lumpur it is en halen onze bagage op, Josefiens rugzak is bezegeld met een security-sticker. We hebben een klein half uur iets te eten voor onze aansluitende vlucht richting Makassar, hoofdstad van Sulawesi. In de transitzone eten we ons bijna ziek aan de testers van een reuze snoepwinkel, het lijkt al zo lang geleden... We vliegen voor het eerst in ons leven onder de evenaar en landen na vier uur in Makassar. Tijdens de laatste minuten op het vliegtuig informeren we in de rough guide over de stad. We zullen heel wat tijd verdoen met het nemen van een taxi richting centrum, opzoekingswerk rond een vlucht naar Manado in het noorden, en terug naar het vliegveld. Beter kijken voor een aansluitende vlucht op de luchthaven zelf. We vinden via een vriendelijke hostess de juiste informatie in een boekingskantoor en regelen een vlucht binnen de twee uur tegen een promotie-tarief. Het valt enorm op dat Indonesië net iets meer avontuur en regelwerk zal vergen, de informatie is er maar je moet het zelf weten te vinden.
Na drie verschillende luchthavens kunnen we besluiten dat het leven op een vliegveld enorm onpersoonlijk, gemaakt en duur is. Nood breekt wet en we gaan na een vermoeiende dag in KFC ( Kentucky Fried Chicken) eten. Nog nooit zijn we zo ontgoocheld geweest in een maaltijd die binnen het half uur terug verteerd is, waste of money. Van geld gesproken, we zitten redelijk in de rats toen we na enige pogingen doorhadden dat de Visa niet werkt in de automaten. We ruilen onze laatste vijftig dollar om in Indonesian Rupiah en moeten heel zuinig omspringen met onze laatste zekerheid. En dan gaan we eten in die verdomde KFC. Alsof ze het roken, krijgen we van een security een handvol peanuts aangeboden en kopen we na enige beraadslaging toch een fles water. Toegegeven, het zet je aan het denken als je zonder geld valt.
We nemen onze laatste vlucht van de dag met vertraging door het noodweer. Jaja, het is hier dus weldegelijk regenseizoen tot eind maart, we spreken dan van stortbuien van enkele minuten tot uren, bij aangenaam warme temperaturen. Door de vele bliksems en stortbuien kunnen de vliegtuigen, waaronder het onze, niet landen. We zitten met een klein hartje en de laatste peanuts te wachten, en vragen toch nog eens na of ze met zo'n weer de vluchten niet annuleren. De security lacht zijn tanden bloot en spreekt over safety first, maar hij gaat straks wel lekker veilig in zijn bedje liggen. Het weer klaart op en we kunnen met een uur vertraging aan boord. We kijken naar een true blood serie 2 op de Ipod, dit in de meest bizarre omstandigheden toe nu toe, met bliksemschichten rond onze oren en aan 860km/h. We hielden wijselijk de hele vlucht onze gordel aan en keken voor de derde keer vandaag heel aandachtig naar de veiligheidsinstructies. We zitten naast de nooduitgang en voelen ons zowaar verantwoordelijk voor onze medepassagiers. Er wordt ons ook gevraagd door de sminkpophostess of we de verantwoordelijlheid willen dragen. Tegen middernacht landen we in Manado, en we zijn al sedert vijf uur vanmorgen op baan. Taxi binnen en rechtstreeks naar hotel Celebes. Manado is een havenstad, en dit zullen we geweten hebben bij onze nachtelijke zoektocht naar eten. Overal lopen ratten door de straten, er heerst een grimmig sfeertje, en we worden begeleid door een dronken kapitein met nekmatje die ons een rit wil aansmeren op zijn boot de volgende dag. Toch vermoeiend zo'n dronken kerel afwimpelen die maar gebrekkig Engels kan en niet doorheeft dat we niet geïnteresseerd zijn in deals zo laat op de avond. Hij weet ons wel te vertellen waar we nog eten kunnen vinden om 1uur 's nachts in een voor ons onbekende stad. De moed zakt ons in de schoenen, tot we toch een klein kraampje tegenkomen naast een soort dancing. Tis niet mogelijk, ze hebben hier fried tofu met noodles, yessss!!! Voldaan gaan we terug naar onze kamer, 1 op 2 meter, waar een natte backpack ons staat op te wachten. Op de luchthaven kwam onze rugzak doorweekt van de rolband, blijkbaar hadden ze die laten staan in één van de stortregens. Een echt hartverwarmende verwelkoming in Indonesië kan je het niet noemen, maar we beseffen dat onze lange doortocht er iets mee te maken kan hebben... We slapen in met kaartende zeebonken op de achtergrond, slaapwel!
